طرز تهیه ساق عروس مازندرانی نرم و لطیف؛ دستور اصیل شمالی
به گزارش مجله زیبایی زندگی، طرز تهیه شیرینی ساق عروس مازندرانی مانند قطاب شمالی، از دستورهای سنتی و محبوب شمال ایران است که بافتی لطیف، طعمی خوش عطر از هل، گلاب و مغزی خوشمزه از گردو دارد. این شیرینی محلی معمولا با خمیر کره ای و سبک تهیه می گردد. در نهایت پس از پخت در پودر قند غلطانده می گردد. تفاوت ساق عروس مازندرانی با شیرینی ساق عروس بازاری در عطر طبیعی، بافت بسیار نرم و استفاده از مواد تازه مانند گردو و هل است که طعمی خانگی و اصیل به آن می دهد. اگر در پی یک شیرینی مجلسی و خوش عطر برای مهمانی یا عید هستید، این دستور انتخاب بسیار مناسبی است.
مواد لازم برای تهیه ساق عروس مازندرانی
- آرد سفید 200 گرم
- مغز گردو 70 تا 100 گرم
- کره حیوانی 70 گرم
- روغن جامد 50 گرم
- پودر قند 40 گرم
- پودر هل 1/2 قاشق چایخوری
- گلاب 1 قاشق غذاخوری
- پودر قند، پودر گل محمدی برای تزئین به میزان لازم
طرز تهیه ساق عروس مازندرانی
مرحله اول: آماده سازی پایه خمیر شیرینی
برای آغاز طرز تهیه شیرینی ساق عروس مازندرانی باید آرد گندم را 2 تا سه بار الک کنید تا کاملا سبک و هوادهی گردد. این کار باعث می گردد بافت شیرینی بعد از پخت لطیف تر گردد.
سپس کره و روغن جامد که به دمای محیط رسیده اند را همراه با پودر قند الک شده داخل یک کاسه مناسب بریزید. مواد را با همزن برقی حدود 2 تا سه دقیقه هم بزنید تا ترکیب کاملا پوک، کرمی و روشن گردد.
این مرحله پایه اصلی بافت نرم و لطیف شیرینی ساق عروس محسوب می گردد.
مرحله دوم: درست کردن خمیر شیرینی
در ادامه یک قاشق غذاخوری گلاب و میزان مناسبی پودر هل به مخلوط کره و پودر قند اضافه کنید. مواد را فقط در حد مخلوط شدن هم بزنید تا عطر هل و گلاب در خمیر پخش گردد.
سپس نیمی از آرد الک شده را به مواد اضافه کنید. با لیسک یا دست مخلوط کنید. باقی آرد را کم کم و در چند مرحله اضافه کنید تا خمیر جمع گردد و حالت چسبندگی نداشته باشد.
ممکن است بسته به نوع آرد، یک تا 2 قاشق غذاخوری آرد بیشتر یا کمتر احتیاج باشد.
مرحله سوم: ورز دادن و استراحت دادن خمیر
در این مرحله خمیر را با نوک انگشتان کمی ورز دهید. هدف از این کار یکدست شدن بافت خمیر است، بنابراین از ورز دادن زیاد خودداری کنید تا خمیر به روغن نیفتد.
زمانی که خمیر نرم و انعطاف پذیر شد و هنگام فرم دادن ترک نخورد، آن را داخل کیسه فریزر قرار دهید. سپس خمیر را حدود یک تا 2 ساعت در یخچال استراحت دهید تا بافت آن منسجم تر گردد و شکل دهی شیرینی راحت تر انجام گردد.
مرحله چهارم: شکل دادن خمیر شیرینی
پس از استراحت، خمیر را از یخچال خارج کنید. کمی با دست ورز دهید تا دوباره نرم گردد. دست های خود را کمی چرب کنید تا خمیر به دست نچسبد.
سپس از خمیر گلوله هایی حدود ده گرمی به ضخامت سه تا چهار میلی متر جدا کنید. هر گلوله را با کف دست کمی صاف کنید تا برای قرار دادن مغز گردو آماده گردد. میزان یکنواخت خمیرها باعث می گردد شیرینی ها در زمان پخت شکل یکسانی داشته باشند.
مرحله پنجم: قرار دادن مغز گردو و بستن خمیر
در مرکز هر خمیر صاف شده یک تکه گردو قرار دهید. سپس با یاری انگشت شست و اشاره، خمیر را به آرامی دور مغز گردو جمع کنید. درز آن را کاملا ببندید.
دقت کنید که هیچ شکافی روی خمیر باقی نماند؛ در زمان پخت ممکن است باز گردد. در نتیجه ظاهر شیرینی را خراب می نماید. در این مرحله می توانید با دست، شکل بیضی یا استوانه ای ملایمی به شیرینی بدهید.
اگر دوست دارید این شیرینی را با طعمی متفاوت تر درست کنید، می توانید به جای مغز گردو از فیلینگ های مختلف بهره ببرید. در بعضی دستورها داخل خمیر با کرم شیرینی یا مواد نرم پر می گردد که بافتی متفاوت ایجاد می نماید؛ در این صورت می توانید طرز تهیه شیرینی ساق عروس کرم دار بازاری را امتحان کنید.
مرحله ششم: پخت شیرینی در فر
کف سینی فر را با کاغذ روغنی بپوشانید. شیرینی ها را با فاصله کم روی آن بچینید. فر را از قبل با دمای 170 درجه سانتی گراد گرم کنید.
سپس سینی را در طبقه وسط فر قرار دهید. اجازه دهید شیرینی ها حدود 15 تا 20 دقیقه بپزند. زمانی که کف شیرینی ها کمی طلایی شد، پخت کامل است.
توجه داشته باشید که روی شیرینی ساق عروس معمولا رنگ نمی گیرد و باید روشن باقی بماند.
اگر به فر دسترسی ندارید، می توانید این شیرینی را با روش های جایگزین هم درست کنید. در بعضی دستورها از تابه دوطرفه یا فر دست ساز روی شعله بسیار ملایم استفاده می گردد.
برای آشنایی کامل با این روش می توانید طرز تهیه شیرینی ساق عروس بدون فر را هم مطالعه کنید.
مرحله هفتم: تزئین و آماده سازی برای سرو
بهتر است وقتی شیرینی کمی گرم است (نه داغ)، اولین لایه پودر قند زده گردد تا بهتر بچسبد.
برای تزئین نهایی می توانید کمی پودر پسته یا پودر گل محمدی روی آن بپاشید. اکنون شیرینی ساق عروس مازندرانی شما آماده سرو است و می توانید آن را در کنار چای یا شیرقهوه نوش جان کنید.
نکات تکمیلی تهیه شیرینی ساق عروس مازندرانی
برای اینکه در طرز تهیه شیرینی ساق عروس مازندرانی به برترین نتیجه برسید، رعایت چند نکته ساده اما مهم می تواند کیفیت بافت، عطر و ظاهر شیرینی را چند برابر بهتر کند. در ادامه با نکات حرفه ای و کاربردی برای پخت این شیرینی سنتی آشنا می شوید.
انتخاب برترین آرد برای بافت لطیف شیرینی
آرد مناسب نقش مهمی در کیفیت نهایی شیرینی ساق عروس دارد. برترین گزینه آرد سفید قنادی یا آرد گندم سبک است که چند بار الک شده باشد. الک کردن آرد باعث ورود هوا به بافت آن می گردد و خمیر را نرم تر می نماید. اگر آرد سنگین باشد یا بیش از حد به خمیر اضافه گردد، شیرینی بعد از پخت خشک و سفت می گردد. پس بهتر است آرد را همواره مرحله به مرحله اضافه کنید تا خمیر به بافتی نرم و لطیف برسد.
راز خوش عطر شدن شیرینی ساق عروس
عطر دلپذیر این شیرینی سنتی از ترکیب هل و گلاب به دست می آید. برای نتیجه بهتر از هل سبز تازه آسیاب شده بهره ببرید؛ عطر آن بسیار قوی تر از هل آماده است. بعلاوه گلاب باکیفیت و غلیظ انتخاب کنید تا عطر واقعی شیرینی های سنتی مازندرانی در آن حفظ گردد. میزان این مواد را متعادل نگه دارید تا طعم آن ها غالب نگردد.
جلوگیری از ترک خوردن خمیر شیرینی
اگر هنگام شکل دادن خمیر متوجه ترک روی سطح آن شدید، احتمالا خمیر کمی خشک شده است. در این حالت می توانید میزان بسیار کمی روغن کره حیوانی یا کره نرم به خمیر اضافه کنید. دوباره آن را با نوک انگشتان ورز دهید. بعلاوه استراحت دادن خمیر در یخچال باعث می گردد بافت آن منسجم گردد و هنگام فرم دادن ترک نخورد.
برترین مغز برای داخل شیرینی ساق عروس
در دستور سنتی این شیرینی از مغز گردو استفاده می گردد که طعمی بسیار هماهنگ با هل و گلاب دارد. بهتر است از گردوی تازه و نیمه درشت بهره ببرید تا هنگام گاز زدن بافت آن زیر دندان حس گردد. در بعضی از دستورها می توان از ترکیب گردو با پودر دارچین یا کمی پودر قند هم استفاده کرد تا مغز شیرینی طعم متفاوت تری بگیرد.
بعلاوه در بعضی دستورهای مدرن به جای مغز گردو از نارگیل استفاده می گردد که طعمی شیرین تر و بافتی نرم تر به شیرینی می دهد. اگر به طعم نارگیل علاقه دارید، می توانید طرز تهیه شیرینی ساق عروس نارگیلی را هم امتحان کنید.
روش نگهداری شیرینی ساق عروس
برای نگهداری این شیرینی بهتر است آن را داخل ظرف دربسته قرار دهید و در محیط خنک نگه دارید. در این شرایط شیرینی تا حدود یک هفته کیفیت خود را حفظ می نماید. اگر قصد دارید مدت طولانی تری آن را نگه دارید، می توانید شیرینی ها را بدون پودر قند در ظرف دربسته داخل یخچال یا فریزر قرار دهید و هنگام سرو آن ها را در پودر قند بغلتانید.
اشتباهات رایج در پخت شیرینی ساق عروس
یکی از اشتباهات رایج در تهیه این شیرینی، افزودن بیش از حد آرد است که باعث سفت شدن بافت شیرینی می گردد. بعلاوه بعضی افراد خمیر را بیش از حد ورز می دهند که موجب آزاد شدن روغن خمیر و تغییر بافت آن می گردد. دمای بالای فر هم ممکن است باعث ترک خوردن یا تغییر رنگ شیرینی گردد. رعایت دمای مناسب و میزان دقیق مواد، کلید موفقیت در این دستور است.
برای ایجاد تنوع در ظاهر این شیرینی سنتی می توانید از رنگ های خوراکی ملایم در خمیر بهره ببرید تا شیرینی هایی رنگی و مجذوب کننده برای مهمانی ها یا عید داشته باشید. اگر دوست دارید با روش تهیه این مدل آشنا شوید، پیشنهاد می گردد طرز تهیه شیرینی ساق عروس رنگی را هم ببینید.
سوالات متداول درباره طرز تهیه شیرینی ساق عروس مازندرانی
اگر برای اولین بار قصد تهیه این شیرینی سنتی شمالی را دارید، ممکن است سوالاتی درباره بافت خمیر یا نحوه پخت آن برایتان پیش بیاید که در ادامه به آن ها پاسخ خواهیم داد.
1. چرا شیرینی ساق عروس بعد از پخت سفت می گردد؟
معمولا افزودن بیش از حد آرد یا پخت طولانی در فر باعث سفت شدن شیرینی می گردد. خمیر باید نرم باشد و زمان پخت هم کنترل گردد.
2. آیا می توان به جای گردو از مغز دیگری استفاده کرد؟
بله. در صورت تمایل می توانید از مغز بادام یا فندق هم بهره ببرید؛ اما گردو طعم سنتی و اصیل این شیرینی را بهتر حفظ می نماید.
3. چرا سطح شیرینی ساق عروس ترک می خورد؟
خشک بودن خمیر یا استراحت ندادن کافی به آن در یخچال می تواند باعث ترک خوردن سطح شیرینی گردد.
4. آیا امکان تهیه شیرینی ساق عروس بدون فر وجود دارد؟
بله. می توانید شیرینی ها را در تابه دوطرفه یا فر دست ساز روی حرارت بسیار ملایم بپزید تا بافت آن ها خشک و طلایی گردد
منبع: کتاب کاله